Aby zostać przyjętym do szpitala na oddział psychiatryczny muszą być zachowane poniższe warunki. Podstawą przyjęcia do szpitala jest wyrażenie świadomej zgody na poddanie się obserwacji czy leczeniu. Są jednak wyjątki zwłaszcza, gdy jest sytuacja zagrażająca zdrowiu i życiu.
W tym artykule przedstawione są aktualne przepisy, które obowiązują w szpitalach psychiatrycznych w tym zakresie.
Gdy pacjent wyraża zgodę:
Szpital psychiatryczny- przyjęcie za zgodą pacjenta
- Wybór szpitala psychiatrycznego - pacjent chcący poddać się leczeniu może wybrać dowolny szpital na terenie całego kraju.
- Skierowanie - pacjent z zaburzeniami psychiatrycznymi może być przyjęty na podstawie skierowania, które jest ważne tylko 14 dni od dnia wystawienia przez lekarza.
- Oczekiwanie na przyjęcie - jeśli trzeba, czekać na miejsce na oddziale to termin przyjęcia, ulega przedłużeniu o czas oczekiwania.
- Zgoda na przyjęcie - pacjent musi wyrazić (podpisać) zgodę na przyjęcie do szpitala na oddział psychiatryczny. Zgodę taką może wyrazić (podpisać) tylko osoba pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona.
- Wyjątkiem jest - sytuacja, gdy choroba czy upośledzenie umysłowe uniemożliwia świadomie wyrazić zgody (podpis). Wówczas przyjęcie do szpitala psychiatrycznego (leczenie) następuje po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania chorego.
- W nagłych sytuacjach - (zaostrzenie objawów chorobowych),a także braku dostępu do lekarza, skierowanie nie jest konieczne. Chory może udać się na oddział szpitalny dowolnego oddziału psychiatrycznego.
- Przed przyjęciem na oddział - psychiatrii, każda osoba zawsze jest badana w celu zasadności przyjęcia.
- W przypadkach nagłych, lekarz może odstąpić od wymogu uzyskania zgody sądu na przyjęcie.
Warunkiem jest (w miarę możliwości):
- uzyskanie pisemnej opinii innego lekarza psychiatry lub psychologa.
- Następnie szpital zobowiązany jest niezwłocznie zawiadomić sąd opiekuńczy właściwy dla siedziby szpitala, uzasadniając okoliczności przyjęcia. Wnosi także o zgodę sądu na pobyt chorego na oddziale psychiatrycznym.
-
Osoby poniżej 18 roku życia lub ubezwłasnowolnione -pisemną zgodę na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego na oddział wyraża ich przedstawiciel ustawowy.
- Osoby małoletnie, które ukończyły 16 lat - muszą same wyrazić zgodę (podpisać).
- Osoby pełnoletnie (ukończyły 18 lat), ubezwłasnowolnione, które całkowicie są zdolne do wyrażenia zgody, ich zgoda również jest wymagana.
- Sprzeciw - jeśli osoby pełnoletnie (ukończyły 18 lat), ubezwłasnowolnione wyrażają sprzeciw (pomimo zgody przedstawiciela ustawowego),wówczas wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.
- Zgoda na hospitalizację - przedstawiciel ustawowy może wyrazić zgodę dopiero po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania chorego.
- Nagła sytuacja - gdy jest nagła sytuacja(zaostrzenie objawów chorobowych) nie jest konieczna uprzednia decyzja sądu.
Gdy pacjent nie wyraża zgody
Szpital psychiatryczny- przyjęcie na oddział bez zgody chorego, warunki
Pacjent nie wyraża zgody:
Jeśli chory musi być leczony na oddziale psychiatrycznym w wyniku zaostrzenia objawów choroby, a nie chce wyrazić zgody na takie leczenie wówczas może być zastosowana procedura przewidziana w przepisach. Szpital musi zastosować określone warunki przyjęcia w następujących trzech trybach:
- Przyjęcie w trybie nagłym (TRYB „1)- zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje, że zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób. Decyduje lekarz po zbadaniu chorego i konsultacji z innym psychiatrą lub psychologiem.
- Przyjęcie w trybie obserwacyjnym/nagłym (TRYB „2”).
- Przyjęcie w trybie wnioskowym (TRYB „3”).
Szpital psychiatryczny- procedury przyjęcia na oddział
TRYB „1”
Przyjęcie w trybie nagłym
- W ciągu 48h (od przyjęcia chorego) powinien zatwierdzić ordynator oddziału.
- W ciągu 72h od przyjęcia na oddział- szpital zawiadamia sąd opiekuńczy właściwy miejscowo dla szpitala.
- W ciągu 48h od zawiadomienia sądu, sędzia wysłuchuje osobę przyjętą bez zgody (licząc od chwili otrzymania zawiadomienia).
- Następnie w ciągu 14 dni (licząc od dnia otrzymania zawiadomienia) zostaje przeprowadzona rozprawa sądowa.
- Sąd powołuje biegłego (lekarza psychiatrę), który sporządza opinię, oraz ustanawia dla osoby, której postępowanie dotyczy, pełnomocnika prawnego (adwokata lub radcę prawnego).
- Sąd na podstawie biegłego i zeznań zainteresowanego wydaje decyzję co do zasadności lub niezasadności przyjęcia na oddział psychiatryczny.
Takie same procedury dotyczą sytuacji, gdy chory wyraził zgodę (podpisał), a następnie wycofał tą zgodę na pobyt w szpitalu psychiatrycznym. Lekarz, jednak z uwagi na bezpieczeństwo chorego i w trosce o życie jego i bliskich zatrzymał chorego psychicznie na oddziale psychiatrycznym.
Chory przyjęty do szpitala bez zgody, a później podpisuje zgodę na pobyt i leczenie - sąd umarza postępowanie po przesłuchaniu chorego.
TRYB „2”
Przyjęcie w trybie obserwacyjnym/nagłym do szpitala bez zgody, jeśli chory zagraża swojemu zdrowiu, życiu lub bliskich/innych, a są wątpliwości co do choroby psychicznej. Pozostanie na oddziale psychiatrycznym celem obserwacji może być tylko do 10 dni.
Przy przyjęciu na oddział mają zastosowanie te same zasady co w TRYBIE „1”.
TRYB „3”
Przyjęcie w trybie wnioskowym ma zastosowanie, gdy:
Jest zagrożenie pogorszenia zdrowia psychicznego u chorego.
Osoba chora nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych.
Przewidywanie, leczenie na oddziale psychiatrycznym przyniesie poprawę stanu zdrowia chorego.
W TRYBIE „3” o przyjęciu do szpitala psychiatrycznego decyduje sąd opiekuńczy wg miejsca zamieszkania osoby chorej.
Kto może wnioskować o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego osoby chorej?
Wniosek o przyjęcie do szpitala może złożyć:
Współmałżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy lub osoby sprawującej nad chorym faktyczną opiekę, również organ ds. pomocy społecznej.
Ustawa: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19941110535/O/D19940535.pdf