Opieka całodobowa nad seniorem i osobami niepełnosprawnymi

Jako społeczeństwo zawsze polegaliśmy na rodzinach, które dostarczały uczuciowego i materialnego wsparcia, jak również pomocy starszym rodzicom, dziadkom czy niepełnosprawnym dzieciom, nie mogąc samodzielnie funkcjonować. Opieka całodobowa nad seniorem czy opieka nad osobami niepełnosprawnymi jest obecnie bardziej wielowymiarowa i wymagająca niż w przeszłości. Rozróżnia się dwa rodzaje opieki rodzinnej: opieka całodobowa nad seniorem oraz opieka nad osobami niepełnosprawnymi. Opiekunowie pomagają osobie starszej w związku z jej problemami zdrowotnymi z racji wieku, które uniemożliwiają jej samodzielne funkcjonowanie.

 

Opieka nad osobami niepełnosprawnymi

Podobny zakres świadczeń wymagany jest, gdy potrzebna jest  opieka nad osobami niepełnosprawnymi. Także tego rodzaju opieka obejmuje pomoc osobom  w zakresie podstawowych potrzeb bytowych oraz „potrzeb wyższych” i odnosi się do czynności takich jak:

pomoc w kąpieli, pomoc w ubieraniu się, pomoc w jedzeniu, pomoc w toalecie, pomoc przy wchodzeniu i wychodzeniu z łóżka, pomoc w utrzymaniu porządku w miejscu przebywania osoby starszej czy niepełnosprawnej, pomoc w spacerach, pomoc w wyjściu do lekarza, pomoc w transferze do innych miejsc, itp.

Poza podstawową opieką może być wymagana także opieka specjalistyczna. Do podopiecznych tej grupy należą osoby z chorobami postępującymi, niepełnosprawnością wrodzoną lub nabytą, demencją, chorobą Parkinsona, Alzheimera lub zaawansowanym nowotworem, etc. W powyższych przypadkach osoby te wymagają całodobowej opieki specjalistycznej wykwalifikowanego personelu medycznego. W wielu przypadkach wymagana jest także opieka rehabilitacyjna czy opieka psychologa. Opieka taka może być również świadczona w miejscu przebywania podopiecznych czy to w domu, czy w ośrodku opieki.

 

Domy Opieki dla Seniora

Opieka całodobowa nad seniorem czy opieka nad osobami niepełnosprawnymi może być świadczona także w ośrodkach poza domem. Decydują o tym sami zainteresowani w uzgodnieniu z rodziną. Z pomocą przychodzą tu państwowe Domy Pomocy Społecznej tzw. DPS, a także prywatne Domy Opieki dla Seniora. Opieka całodobowa nad seniorem czy opieka nad osobami niepełnosprawnymi jest tu świadczona 24 h na dobę. W ośrodkach tych opieka podstawowa, a także specjalistyczna dostosowana jest do potrzeb danej osoby. Zapewniona jest przy tym opieka lekarza oraz pielęgniarki. W ramach tej opieki podopieczny może skorzystać także z odpowiednich badań specjalistycznych. W każdej chwili pomoc jest udzielana, gdy tylko zajdzie taka potrzeba. Prywatne Domy Opieki dla Seniora, jak i państwowe DPS gwarantują  szerokie wsparcie na takich poziomach opieki jak:

  • opieka osobista,
  • opieka pielęgniarska,
  • opieka lekarska,
  • opieka rehabilitacyjna,
  • kulturalna, jak i rekreacyjno-rozrywkowa.

Na rynku polskim jest wiele domów opieki państwowej (DPS),a także opieki świadczonych przez  prywatne ośrodki opieki. Różnice te zostały omówione w artykule: Czym różni się prywatny dom opieki od państwowego (DPS)?

 

Dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych

Dużym wsparciem dla rodzin zajmującym się opieką nad osobami niepełnosprawnymi jest dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych czy dofinansowanie dla osób wymagających stałej opieki. Wsparcie pieniężne wypłacane jest w formach różnych świadczeń. Świadczenia te rekompensują w części utratę zarobku, przy wykonywaniu opieki nad osobą wymagającą wsparcia z powodu wieku, choroby czy niepełnosprawności.

O takie świadczenie mogą wystąpić najbliżsi, to jest: matka lub ojciec, osoba będąca faktycznym opiekunem dziecka, rodzina zastępcza, inne osoby, na których zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny. Tacy opiekunowie  nierzadko muszą zrezygnować z pracy wobec potrzeby stałej obecności przy podopiecznym.

Dodatkowo, opiekunom może przysługiwać także świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli niepełnosprawność członka rodziny powstała:

  • nie później niż do ukończenia 18. roku życia,
  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, ale nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jednak sądy coraz częściej orzekają, że dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych należy się, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w późniejszym wieku (po ukończeniu 25 lat).

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13) nie można różnicować sytuacji opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych ze względu na czas powstania choroby podopiecznego.

Jest to wbrew zasadzie równości wobec prawa i ten przepis TK uznał za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się bezterminowo. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności lub o jej stopniu wydano na czas określony. W takiej sytuacji prawo do tego świadczenia ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Poza dofinansowaniem z tytułu utraty dochodów ze względu na świadczenie opieki nad bliską osobą istnieją także inne formy wsparcia finansowego.

Świadczenia pieniężne dla opiekunów i dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych z orzeczeniem:

  • zasiłek opiekuńczy,
  • świadczenie pokrywające składkę na ubezpieczenie społeczne,
  • zasiłek celowy i specjalny,
  • świadczenie pielęgnacyjne na osobę niepełnosprawną,
  • specjalny zasiłek opiekuńczy w kwocie 620 zł miesięcznie,
  • dodatek do zasiłku rodzinnego w związku z kształceniem lub/i rehabilitacją niepełnosprawnego dziecka,
  • kontynuacja ubezpieczenia społecznego rolnika w KRUS,
  • dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych do zakupu skutera inwalidzkiego lub oprzyrządowania elektrycznego do wózka ręcznego,
  • dofinansowanie do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego,
  • dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych,
  • dofinansowanie (w części albo w całości) do zakupu leków, wyrobów medycznych albo niektórych środków spożywczych,
  • dofinansowanie do zakupu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych,
  • dofinansowanie do zakupu wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym,
  • dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych do likwidacji barier w komunikowaniu się, uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym samodzielne przemieszczanie,
  • dofinansowanie do utrzymania sprawności technicznej sprzętu elektronicznego zakupionego w ramach programu „Aktywny samorząd”,
  • dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego(wyjazd taki stanowi połączenie aktywnej rehabilitacji z wypoczynkiem),
  • dofinansowanie do zakupu sprzętów, przyrządów i urządzeń wspierających funkcjonowanie i rehabilitację osób niepełnosprawnych w ich miejscu zamieszkania,
  • dofinansowanie do zakupu sprzętu komputerowego, elektronicznego lub jego elementów oraz oprogramowania (każdy sprzęt i urządzenie ułatwiające dostęp do informacji, przy czym warunkiem jest współpraca tego urządzenia z komputerem),
  • świadczenie „Dobry Start” (tzw. 300+) realizowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (wniosek może być złożony wyłącznie elektronicznie),
  • świadczenie jednorazowe w wysokości 4000 zł (w przypadku urodzenia się dziecka z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem, nieuleczalnej choroby dziecka zagrażającej jego życiu),  
  • dofinansowanie likwidacji barier technicznych uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym samodzielne funkcjonowanie (przeszkody wynikające z niedostosowania przedmiotów lub urządzeń użytkowych do rodzaju niepełnosprawności),
  • dofinansowanie dla osób niepełnosprawnych przez spłatę odsetek kredytu zaciągniętego na własną działalność gospodarczą, albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne,
  • dofinansowanie do kosztów szkolenia z obsługi sprzętów elektronicznych i oprogramowania zakupionych w programie "Aktywny samorząd",
  • dofinansowanie do uzyskania prawa jazdy (dofinansowanie obejmuje koszty kursu, egzaminów, w tym opłaty z nimi związane jak na przykład jazdy doszkalające czy szkolenie uzupełniające; w przypadku zaś kursu poza miejscowością zamieszkania, przewidziany jest dodatek do kosztów zakwaterowania, wyżywienia i dojazdu w okresie trwania kursu),
  • dofinansowanie  w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym (dofinansowanie obejmuje koszt opłaty za naukę, tzw. czesne lub opłaty za przeprowadzenie przewodu doktorskiego w przypadku osób, które mają wszczęty przewód doktorski, a nie są uczestnikami studiów doktoranckich; dla uczniów szkół policealnych i studentów przewidziany jest także dodatek na pokrycie innych kosztów kształcenia),

Dofinansowanie do każdego sprzętu i urządzenia, które ułatwią osobie niepełnosprawnej kierowanie samochodem lub inny przewóz(w uzasadnieniu wniosku należy opisać i uzasadnić przedmiot zakupu; dofinansowane mogą być zarówno koszty zakupu, jak i usługi montażu oprzyrządowania samochodu).

Z życia seniora
Opieka domowa

Masz  prawo oczekiwać następujących standardów w opiece jeśli jesteś osobą taką jak: Osoba starsza wymagająca wsparcia, Osoba...

Opieka domowa

Pomimo wyjątkowego charakteru roli każdego opiekuna, opiekę rodzinną charakteryzują szerokie i różnorodne obszary działalności. Opieka obejmuje...

Prywatne domy opieki

Osoby starsze niejednokrotnie nie potrafią samodzielnie radzić sobie w codziennym życiu.  Problemy z pamięcią, ból podczas wykonywania...

Prywatne domy opieki

Różnice między domem opieki prywatnym, a państwowym są duże i niejednokrotnie wybór na pierwszy rzut oka wydaje się oczywisty. Pewne elementy...

Dofinansowanie

Pacjenci, którzy są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, mogą skorzystać z refundacji sprzętu rehabilitacyjnego. Natomiast osoby niepełnosprawne mogą...

Dofinansowanie

Dla osób niepełnosprawnych  są organizowane turnusy rehabilitacyjne w formie stacjonarnej lub niestacjonarnej. Grupy od 20 osób o podobnych...