Proces starzenia rozpoczyna się od stopniowego spadku wydolności fizycznej, a czasami i umysłowej organizmu. Z wiekiem traci się zdolność do elastyczności psychologicznej, a co za tym, zmian w szybko zmieniającym się świecie. Nieznane zastępuje stabilność i niezawodność.
Zaakceptowanie faktu starzenia się, który jest nieunikniony, wiąże się z utratą statusu społecznego, spadkiem sprawności fizycznej i zmianami psychicznymi, co zmusza starsze osoby do ograniczenia komunikacji. Pojawia się poczucie niższości i bezsilności. Lata robią swoje i opieka pielęgniarska i opiekuńcza nad bliskimi osobami staje się obowiązkiem dla dzieci i rodziny. Jednak rodzina nie pozostaje bez możliwości pomocy.
Osoby starsze- charakterystyczne zachowanie i z czego to wynika?
Według badań styl życia i zachowania osób starszych mają szereg charakterystycznych cech, takich jak:
Samotność- z wiekiem ludzie tracą współmałżonka, przyjaciół i bliskich, którzy odchodzą, dzieci zakładają własne rodziny. Starsze osoby są pozbawione możliwości komunikowania się, brania czynnego udziału w życiu rodzinnym, pomagania na tyle, na ile to możliwe, ciągłego poruszania się i aktywności rodzinnej.
Utrata samorealizacji po przejściu na emeryturę co w większości przekłada się na izolację od społeczeństwa. W wyniku utraty powiązań społecznych traci się żywotne zainteresowanie otaczającym światem, a zwłaszcza nami samym.
Tłumienie aktywności umysłowej, emocjonalnej i życiowej, która zwykle z czasem może stać się destrukcyjna dla osoby starszej.
Życie chwilą- starsi ludzie zawsze żyją teraźniejszością, ich przeszłość, podobnie jak przyszłość, jest zawsze z nimi, w teraźniejszości. Planują wydarzenia z wyprzedzeniem i przygotowują się na nie mentalnie.
Nastroje- drażliwość, niekiedy porywczy temperament, ponurość, przesadna oszczędność- negatywne cechy ukryte w młodości ujawniają się na starość,
Wątpliwości, stany lękowe, depresja na skutek głębokiego zanurzenia się w chorobie i braku pewności siebie.
Osoby starsze, jaka może być ogólna opieka w domu
Aby opiekować się osobami starszymi w domu, dzieci i rodzina potrzebują pewnej wiedzy. Przecież większość z seniorów w podeszłym wieku cierpi już na szereg chorób przewlekłych i potrzebuje nie tylko opieki ze względu na niedołężność, ale także wymaga zabiegów medycznych, rehabilitacyjnych i wielu innych. Opieka nad chorą osobą starszą: na przykład osobą poważnie chorą lub niedosłyszącą będzie się nieco różnić od opieki nad zdrowym emerytem.
Opiekując się osobą starszą, okazuj takt, cierpliwość i wyrozumiałość. Pamiętaj, że jest to osoba dorosła, która może wiele przeszła w życiu. Rzeczywiście, czasami emeryt może zachowywać się jak dziecko, być uparty i kapryśny, ale trzeba do tego podejść spokojnie. Tutaj ważne jest, aby znaleźć odpowiednie słowa, wyjaśnić, przekonać. Surowość i konfrontacja nie rozwiążą problemów, a wręcz przeciwnie.
Osoby starsze- plan opieki w miejscu zamieszkania
Plan opieki nad osobą starszą obejmuje:
Zorganizowanie komfortowych warunków bytowych dla starszej osoby – temperatura w pomieszczeniu powinna być komfortowa, między 18, a 22 stopnie, wygodne łóżko, aby podczas siedzenia mógł oprzeć stopy o podłogę, stolik nocny, dobre oświetlenie.
Urządzenia wspomagające do poruszania się, jak chodzik, laska czy wózek inwalidzki. W tym wieku upadki są na porządku dziennym, dlatego konieczne, jest zapewnienie poręczy i uchwytów. W łazience używaj gumowych mat i siedzisk. Pomocne może być ułożenie dywanu na podłodze w pomieszczeniu, aby zapobiec poślizgowi i upadkowi, ale koniecznie należy przykleić taśmą do podłogi.
Sprawdź, jak bezpiecznie urządzić mieszkanie dla seniora, aby zapobiec upadkom.
Sen- osoby starsze powinny przestrzegać godzin snu i odpoczynku. Minimalny czas snu powinien wynosić co najmniej 7 godzin na dobę. Często starsze osoby lubią drzemać w ciągu dnia, przez co nie mogą spać w nocy. Staraj się zapewnić aktywną rozrywkę w ciągu dnia, aby wieczorem pojawiła się naturalna chęć spania. Opiekując się osobami starszymi i cierpiącymi na bezsenność, należy wziąć pod uwagę jej przyczyny i jasno wytłumaczyć takiej osobie, że należy przestrzegać godzin snu. Jeśli nic nie pomaga, można w takiej sytuacji podawać tabletki (ziołowe) na spanie (są bez recepty).
Czystość- w planie opieki nad osobami starszymi uwzględniana jest także higiena osobista- pielęgnacja jamy ustnej, pielęgnacja skóry twarzy i ciała, higiena okolic intymnych i stóp. Zaleca się codzienny prysznic i kąpiel w wannie 1-2 razy w tygodniu.
Dbanie o paznokcie, jeśli są modzele lub wrastają, to należy skorzystać z usług podologa, codziennie golenie brody, strzyżenie włosów raz w miesiącu. Szczególnym problemem dla osoby starszej jest higiena w przypadku nietrzymania moczu.
Nietrzymanie moczu- wiele osób starszych zmaga się z tym problemem. Regularne branie prysznica jest konieczne nie tylko ze względów higienicznych, ale i psychologicznych. Pomocne będą ćwiczenia Kegla, które wzmocnią zwieracze. Oprócz tego dobrym rozwiązaniem są wkładki higieniczne czy pieluchomajtki zapewniające bezpieczeństwo i komfort psychologiczny gdy nic innego nie pomaga.
Przyjmowanie leków- często pamięć zawodzi i seniorzy zapominają o zażywaniu leków, więc należy ten zakres opieki szczególnie mieć na uwadze, aby dopilnować regularnego przyjmowania przepisanych lekarstw.
Komunikacja- jakość życia osób starszych w dużej mierze zależy od otaczających ich ludzi. Umiejętność komunikowania się, słuchania, zapewnianie wsparcia, zapewnienia wysokiej jakości opieki, pomocy w organizacji czasu wolnego, to wszystko, czego potrzebują starsze osoby. Ważne jest, aby zrozumieć, że teraz przed tobą stoi bezradny senior, ale kiedyś był młodą, zdrową, szanowaną osobą, która studiowała, pracowała, wychowywała dzieci i wnosiła wkład w społeczeństwo. Świadomość jego potrzeby posiadania rodziny, przyjaciół, towarzyszy przedłuży jego aktywność i rozjaśni proces starzenia.
Osoby starsze- usługi specjalistyczne w domu
Niestety, każdy będzie kiedyś w takiej sytuacji, gdy zaczniemy wchodzić w wiek senioralny. Wtedy wszystkie narządy i układy ludzkiego ciała będą się starzeć, a my wraz z nimi. Oprócz podstawowej opieki nad osobami starszymi często wymagana jest wykwalifikowana (specjalistyczna) opieka medyczna czy psychologiczna. Jest szczególnie potrzebna po wypisaniu np. ze szpitala, lub gdy odejdzie współmałżonek i osoba starsza zostaje nagle samotna. Wtedy mogą być wymagane usługi pielęgniarki lub pracownika socjalnego np. MOPS
Opieka specjalistyczna (pielęgniarska) nad osobami starszymi ma na celu przede wszystkim poprawę i ułatwienie życia seniorów, obejmuje następujące zadania i procedury.
Osoby starsze otrzymają następujące świadczenia:
Zastrzyki domięśniowe, dożylne, podskórne, leczenie ran, zmiana opatrunków o różnej złożoności, leczenie odleżyn specjalnymi preparatami, terminowe wydawanie leków, wykonanie lewatywy, zmiana, opróżnianie cewnika (worka), usuwanie szwów pooperacyjnych, pobieranie materiałów do badań laboratoryjnych, zabiegi fizjoterapii, masaże, gimnastyka, przestrzeganie diety, instalacja systemów zdalnego monitoringu dla bezpieczeństwa seniora.
Opieka specjalistyczna, pielęgniarska jest niezbędna dla osób, które przeszły np. udar, wypadek, lub operację, etc. Pielęgniarka nie tylko zrealizuje przepisane przez lekarza leki, ale także inne zabiegi medyczne, przeprowadzi specjalne ćwiczenia rehabilitacyjne.
Starsze osoby z niepełnosprawnością intelektualną wymagają szczególnej pomocy psychologicznej i na taką pomoc mogą także liczyć. Opieka nad pacjentami w podeszłym wieku w wielu sytuacjach obejmuje opiekę wielowymiarową, która jest oferowana przez ośrodki specjalistyczne, przeznaczone do takiej pomocy i wsparcia.
Osoby starsze- usługi opiekuńcze w domu, co możesz otrzymać?
Dziś w każdej opiece MOPS lub innej np. prywatnej seniorzy mogą liczyć na szeroki zakres pomocy społecznej (opiekuńczej) i psychologicznej. Pracownicy socjalni z odpowiednim wykształceniem i stażem świadczą usługi osobom starszym w miejscu zamieszkania (dom). Pomoc społeczna i psychologiczna ma swoją specyfikę w opiece nad osobami starszymi.
Komu przysługuje pomoc i opieka w domu?
Pomoc i opieka w ramach usług opiekuńczych przysługuje:
Osobom samotnym (z racji wieku, chorób, gdy wymaga pomocy innych osób). Usługi przysługują nawet wtedy, gdy osoba starsza mieszka z rodziną, ale rodzina (także małżonek) takiej pomocy nie mogą zagwarantować.
Usługi z MOPS są udzielane odpłatnie lub nieodpłatnie w zależności od przedstawionych dokumentów.
Stawki są ustalane przez MOPS na podstawie dochodu.
W przypadku prywatnych usług opiekuńczych stawki są ustalane przez daną firmę, z którą podpisuje się umowę określającą szczegóły. Nie są wymagane dokumenty, takie jak PIT, decyzja o wysokości renty, emerytury, pobierane zasiłki i inne świadczenia.
W ramach MOPS można liczyć na następujące usługi opiekuńcze:
Osoby starsze otrzymają: sprzątanie mieszkania, odkurzanie, zakupy podstawowych artykułów żywnościowych, realizacja recept w aptece, sprzątanie łazienki, załatwianie pomocy lekarskiej, opłacanie świadczeń (rachunków), pomoc w załatwieniu spraw urzędowych, zmywanie naczyń kuchennych, podawanie i przyrządzanie jedzenia, pomoc w utrzymaniu higieny osobistej (pomoc w myciu), pomoc w zmianie ubrań, wsparcie i podtrzymywanie kondycji psychicznej, spacery, utrzymywanie kontaktów ze znajomymi i rodziną.
W ramach MOPS będą świadczone także specjalistyczne usługi opiekuńcze. W tym przypadku dane usługi dobierane są indywidualne do potrzeb wynikających z danego rodzaju schorzenia czy niepełnosprawności. Usługi wykonywane są przez pracowników, którzy posiadają specjalistyczne przygotowanie zawodowe np. pielęgniarki. Usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W niektórych MOPS jest także usługa w formie dostarczenia posiłku z dowozem do domu.
Osoby starsze mogą wynająć pielęgniarkę w ramach usług opiekuńczych (specjalistycznych) na dyżur dzienny, nocny lub całodobowy oczywiście za odpowiednią opłatą wynikającą z oceny schorzenia i na podstawie dokumentacji.
Pomoc, opieka prywatna- jeśli jednak chcesz pominąć formę biurokratyczną w państwowym ośrodku, jak MOPS możesz w każdej chwili uzyskać pomoc odpłatną zgodnie z cennikiem firmy prywatnej. W tym drugim przypadku pomoc taką dostaniesz bardzo szybko w przeciwieństwie do MOPS, gdzie proces rozpatrzenia wniosku wymaga czasu. Nie będą wymagane żadne dokumenty dochodowe. Tu odpłatność jest 100%.
Jeśli z jakiegoś powodu rodzina nie może zapewnić właściwej opieki osobie starszej, to wynajęcie opieki jest odpowiednią alternatywą. Podsumowując: specyfika opieki nad osobami starszymi polega na pomocy medycznej, społeczno-psychologicznej i co najważniejsze, duchowej pomocy człowieka. Usługi takie zapewniają także poczucie bezpieczeństwa osobom starszym, jak i rodzinie.