Nadmierna temperatura powietrza na zewnątrz w lecie nie jest bezpieczna dla nikogo. Jest to jeszcze bardziej ryzykowne, jeśli jesteś w starszym wieku i masz problemy zdrowotne.
W artykule dowiesz się wszystko o chorobach związanych z wysoką temperaturą w lecie. Co zwiększa ryzyko chorób związanych z upałem u osób starszych? Wskazówki, jak zachować bezpieczeństwo w czasie upałów. Pamiętaj, aby zachować ostrożność i szybko uzyskać ulgę w przypadku przegrzania swojego organizmu.
Opieka nad seniorem, a leki
W letnie, gorące dni może stanowić wyzwanie dla osób opiekujących się takimi osobami. Osoby w starszym wieku zwykle nie dostosowują się tak dobrze, jak młodsi do nagłych zmian temperatury. Należy mieć na uwadze, że osoby starsze częściej cierpią na przewlekłe schorzenia, które wpływają na reakcję organizmu w różnych sytuacjach, jak: wysoka temperatura, duża wilgotność powietrza, ostre słońce. Dodatkowo leki przyjmowane mogą mieć niekorzystny wpływ na organizm w czasie upałów, które mogą zmienić zdolność organizmu do kontrolowania temperatury lub pocenia się czy innych niepożądanych objawów. Sprawdź, jak bezpiecznie przyjmować leki.
Choroby związane z upałami, a opieka nad seniorem
Zbyt długie przebywanie na słońcu w upalne dni, przegrzanie i przebywanie bez ochrony przed ostrymi promieniami słonecznymi może powodować wiele problemów zdrowotnych. Mogą wystąpić choroby związane z upałem takie jak:
Omdlenie cieplne to nagłe zawroty głowy, które mogą wystąpić, gdy jesteś aktywny w czasie upałów, pracując np. w ogródku. Dodatkowo jeśli przy tym leczysz się i bierzesz lek nasercowy zwany beta-blokerem i/lub nie jesteś, przyzwyczajony do upałów, prawdopodobieństwo wystąpienia omdlenia jest jeszcze większe.
Opieka nad seniorem, jak zapobiec omdleniu?
Koniecznie osoba starsza powinna mieć możliwość schronienia się w cieniu np. pod drzewem lub zadaszeniem. Odpocząć w chłodnym miejscu unosząc nogi wyżej serca (podłożyć poduszkę), pić więcej płynów ( woda, kompot, soki, herbatki owocowe, ziołowe). Jeśli wystąpiły zawroty głowy lub omdlenia (uczucie słabości) to należy pozostać w zacienionym i chłodnym miejscu, aż miną objawy. Najlepiej co jakiś czas schronić się przed słońcem w upalny dzień, aby nie dopuścić do złego samopoczucia.
Skurcze cieplne to bolesne napięcie mięśni lub skurcze mięśni brzucha, ramion czy nóg. Skurcze mogą wynikać z ciężkiej pracy na słońcu lub intensywnych ćwiczeń np. jazdy na rowerze, podczas marszu, gdy idziesz na wycieczkę w góry. Chociaż temperatura ciała i puls zwykle pozostają normalne podczas skurczów cieplnych, skóra może być wilgotna i chłodna.
Opieka nad seniorem, jak zapobiec skurczom?
Przerwij wykonywaną aktywność fizyczną, którą wykonujesz i odpocznij w cieniu lub w chłodnym, przewiewnym pomieszczeniu. Pij dużo płynów, takich jak woda i napoje zawierające elektrolity takie jak: sód (składnik płynu międzykomórkowego, który uczestniczy w utrzymaniu odpowiedniego nawodnienia organizmu), wapń (bierze udział w procesie przewodzenia impulsów elektrycznych w neuronach, a także odpowiada za jego regulację), magnez (zapewnia prawidłową pracę układu nerwowego i mięśni oraz właściwy przebieg procesów metabolicznych w organizmie),
potas (odpowiada za pracę serca, mięśni i prawidłowe ciśnienie krwi). Nie należy w upalne dni spożywać alkoholu, mocnej kawy zawierającej kofeinę lub innych napojów z kofeiną.
Obrzęk cieplny to obrzęk kostek stóp i rąk gdy jest upał w lecie. Najczęściej występuje u osób starszych, gdy dłuższy czas przebywają w pozycji siedzącej lub długo przebywają na słońcu.
Jak zlikwidować obrzęk?
Opieka nad seniorem jest bardzo odpowiedzialną pracą, która wymaga odpowiedniej wiedzy medycznej. Trzeba wiedzieć, jak szybko udzielić odpowiedniej pomocy. Ciężko jest pozbyć się obrzęku w czasie upału, zwłaszcza gdy przebywa się długo na słońcu. Można zmniejszyć za pomocą podnoszenia nóg w pozycji leżące. Można wyłożyć na ścianę lub na poduszkę, tak aby były wyżej serca. Najlepszym rozwiązaniem jest łóżko z regulacją. Przebywanie w chłodniejszym pomieszczeniu może także dobrze wpłynąć na zlikwidowanie obrzęków. Po nocy z reguły obrzęki ustępują. Jeśli to nie zadziała, skonsultuj się z lekarzem, ponieważ może to być związane z problemami zdrowotnymi.
Wysypka na ciepło to podrażnienie skóry spowodowane nadmiernym poceniem się. Małe dzieci mają podobnie wyglądające potówki. Wysypka taka powoduje czerwone skupiska małych pęcherzyków, które wyglądają podobnie jak pryszcze lekko różowawe. Skóra może swędzieć lub możesz odczuwać „kłujący” mrowiący ból.
Jak pozbyć się wysypki?
Opieka nad seniorem może pomóc w szybkim pozbyciu się wysypki poprzez utrzymanie skóry w odpowiedniej kondycji, gdy pogoda upalna daje się we znaki. Należy zainfekowany obszar skóry utrzymać w suchości. Najlepiej wziąć prysznic, aby pozbyć się potu i bakterii, a także można użyć pudru lub specjalnego kremu. Dobrze jest przebywać w chłodniejszym pomieszczeniu, a wysypka sama ustąpi.
Wyczerpanie cieplne jest wtedy, gdy senior przebywa przez dłuższy czas na słońcu, jak np. na plaży, w górach czy w ogródku pracując. Następuje wtedy w organizmie utrata płynów poprzez pocenie się, a także utrata soli. Spada wówczas ciśnienie tętnicze krwi, co powoduje uczucie silnego zmęczenia, które jest ostrzeżeniem, że organizm jest przegrzany. Odczuwa się wtedy pragnienie, zawroty głowy, osłabienie, brak koordynacji i mdłości. Temperatura ciała może pozostać w normie, ale skóra może być zimna i lepka. Niektóre osoby starsze mają przy tym szybki puls.
Opieka nad seniorem, a wyczerpanie cieplne- co robić?
Odpoczywaj w chłodnym miejscu i pij dużo płynów. Jeśli wkrótce nie poczujesz się lepiej, skorzystaj z pomocy medycznej. Zachowaj ostrożność, ponieważ wyczerpanie cieplne może przejść w udar cieplny.
Udar cieplny to nagły wypadek medyczny, w którym temperatura ciała wzrasta. Udar cieplny może wystąpić, gdy przebywa się dłuższy czas na słońcu w upalny dzień. Ciało narażone jest także na wpływ wysokiej wilgotności powietrza i brak lub bardzo mały ruch powietrza. Temperatura ciała może stać się tak wysoka, że organizm seniora nie jest w stanie samodzielnie jej obniżyć. Oznaki udaru cieplnego to: omdlenia, dezorientacja lub dziwne zachowanie, nie pocenie się, nawet gdy jest gorąco, sucha, zaczerwieniona skóra, silny, szybki puls, lub powolny, słaby puls.
Co robić?
Kiedy dana osoba ma którykolwiek z tych objawów, powinna niezwłocznie zwrócić się o pomoc lekarską i natychmiast przenieść się do chłodniejszego miejsca. Należy także podjąć działania mające na celu obniżenie temperatury ciała za pomocą chłodnych okładów, chłodnej kąpieli oraz wentylatorów.
Opieka nad seniorem, a oparzenie słoneczne
Oparzenia słoneczne są spowodowane reakcją skóry na ekspozycję na światło ultrafioletowe ze słońca. Oparzenie najczęściej pojawia się około 4 do 24 godzin po ekspozycji na słońce. Dotknięta skóra jest czerwona i może być bolesna, ciepła, a nawet gorąca w dotyku. W ciągu kilku dni pojawiają się pęcherze, które będą pękać, a następnie wystąpi łuszczenie się skóry w tym miejscu. Ciężkie reakcje mogą powodować pieczenie skóry, gorączkę, dreszcze, nudności lub wysypkę.
Co robić przy oparzeniu słonecznym?
Najlepiej nie dopuszczać do oparzeń słonecznych poprzez zakładanie cienkiej, przewiewnej odzież, która zakryje skórę przed agresywnym słońcem przez dłuższy czas. Można używać także zamiennie kremów z filtrami, które ochronią przed oparzeniem, ale lepszym rozwiązaniem, jest przebywanie na słońcu do jednej godziny w ciągu dnia, opalając przód i tył po pół godziny maksymalnie. Jeśli już doszło do poparzenia skóry należy zakładać lekkie ubrania, chłodne prysznice czy okłady, stosować odpowiednie kremy, pianki na oparzenia, które złagodzą skutki poparzenia. Nie należy wystawiać poparzonego ciała na ostre słońce do czasu zagojenia skóry.
Sprawdzaj pogodę
Opieka nad seniorem dotyczy także kontrolowania temperatury, aby zminimalizować skutki przegrzania. Jeśli temperatura powietrza na zewnątrz wzrasta, możesz być w grupie zwiększonego ryzyka choroby związanej z upałem. Gdy planujesz wyjście na ogród, działkę, na wycieczkę w góry postaraj się zaplanować takie wyjścia z wyprzedzeniem zwłaszcza w gorące dni, aby odpowiednio się przygotować. Sprawdź prognozę pogody w aplikacji pogodowej na telefonie, włącz lokalne stacje radiowe lub telewizyjne. Oprócz termometru zwróć uwagę na wskaźnik ciepła, który uwzględnia zarówno temperaturę powietrza, jak i poziom wilgotności, aby określić, jaka jest rzeczywista temperatura na zewnątrz.
Opieka nad seniorem- co zwiększa ryzyko chorób związanych z upałem?
Osoby starsze są bardziej narażone na powikłania chorobowe związane z upałem. Czynniki, które narażają, osoby starsze na większe ryzyko wystąpienia różnych problemów zdrowotnych, mogą obejmować:
Problemy zdrowotne, takie jak choroby układu krążenia, płuc lub nerek
Zmiany w skórze spowodowane normalnym starzeniem
Każdą chorobę powodującą osłabienie lub gorączkę
Przyjmowanie leków, takich jak leki moczopędne, uspokajające, oraz niektóre leki na serce i nadciśnienie, które mogą utrudniać organizmowi ochłodzenie
Przyjmowanie kilku różnych leków w tym samym czasie
Otyłość, nadwaga lub niedowaga
Picie napojów alkoholowych
Życie w miejscach bez klimatyzacji lub wentylatorów
Odwodnienie
Opieka nad seniorem, jak zachować bezpieczeństwo w czasie upałów?
Aby zminimalizować ryzyko chorób związanych z upałem postaraj się przestrzegać poniższych zaleceń:
Pić dużo płynów, jak: woda, woda gazowana, woda z sokiem, soki różnego rodzaju z owoców i warzyw, napoje zawierające elektrolity kupione w aptece (tu sprawdź jakie są elektrolity).
Unikaj alkoholu i napojów zawierających kofeinę takich jak mocna kawa czy herbata.
Jeśli mieszkasz w domu bez klimatyzacji i wentylatorów, z rana wywietrz dobrze pomieszczenia, a następnie zasłoń z rana okna zasłonami, aby słońce nie nagrzało. Wieczorem także wietrz pomieszczenia, gdy powietrze jest chłodniejsze. Jeśli jest możliwość śpij w nocy przy otwartym oknie. W ten sposób zachowasz odpowiednią temperaturę bez klimatyzacji. Ogranicz korzystanie z piekarnika i kuchenki.
Jaki jest odpowiedni ubiór na upały?
Opieka nad seniorem powinna zadbać o odpowiedni ubiór osoby starszej. Noś lekką, jasną, luźną odzież. Naturalne tkaniny, takie jak len, bawełna, jedwab, odzież z konopi (ostatnio bardzo poszukiwana), będą zapewniały komfort w czasie upałów.
Unikaj wysiłku fizycznego na świeżym powietrzu (wycieczki np. w górskie trasy, praca w ogródku), gdy jest bardzo gorąco. Zamiast tego spróbuj znaleźć miejsce, w którym możesz być aktywny, pozostając chłodnym w pomieszczeniu lub w cieniu.
Jeśli musisz wyjść np. do miasta, ograniczyć czas spędzany na zewnątrz i unikaj zatłoczonych miejsc. Upał w mieście jeszcze bardziej jest odczuwalny niż na łonie przyrody. Planuj wyjścia z rana lub wieczora, gdy nasłonecznienie jest mniejsze.
Używaj kremów z filtrami zwłaszcza jeśli twoja skóra będzie stale wystawiona na działanie słońca.
Noś kapelusz oraz okulary przeciwsłoneczne.
Jeśli dojdzie do poparzenia słonecznego, unikaj słońca, dopóki skóra się nie zagoi, używaj chłodnych ubrań (jedwabne ubrania), środków nawilżających w piance ( kupisz w aptece) do złagodzenia oparzenia.
Zapytaj swojego lekarza, czy którykolwiek z twoich leków zwiększa prawdopodobieństwo przegrzania, poparzenia słonecznego lub wystąpienia plam na skórze.
Opieka nad seniorem w czasie upałów- podsumowanie
Osoby starsze mogą mieć większe problemy z upałem i wilgocią. Temperatura wewnątrz lub na zewnątrz nie musi być bardzo wysoka, aby narazić je na ryzyko choroby związanej z upałem.
Ból głowy, dezorientacja, zawroty głowy lub nudności mogą być oznaką choroby związanej z upałem. Idź do lekarza lub na pogotowie, aby skonsultować czy potrzebujesz leczenia.
Wyjdź ze słońca i udaj się do chłodnego, najlepiej klimatyzowanego miejsca.
Pij płyny, unikaj alkoholu i kofeiny.
Weź prysznic lub kąpiel w letniej wodzie.
Połóż się i odpocznij w chłodnym pomieszczeniu.
Przestrzegaj powyższych wskazówek w przeciwnym razie możesz zacząć czuć się źle lub ryzykować chorobę związaną z upałem, która może spowodować poważne problemy zdrowotne, a także doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia.