Hormony niekiedy mogą powodować wzrost nowotworu, a zadaniem terapii hormonalnej jest powstrzymanie tego. Hormony to substancje chemiczne, które wpływają na metabolizm i funkcjonowanie narządów i tkanek, w tym na ich rozwój i starzenie się.
Z tego artykułu dowiesz się co to jest terapia hormonalna (hormonoterapia) nowotworu, jakie ma plusy, a jakie minusy.
Hormony są wytwarzane przez gruczoły dokrewne (tarczyca, przysadka mózgowa, nadnercza, jajniki, jądra). Stamtąd dostają się do krwi i poprzez krwioobieg są transportowane do tzw. narządów docelowych (tkanek docelowych), określając ich funkcję. Wśród nich występuje podział komórek, w wyniku którego się rozmnażają, a co w wyjątkowych sytuacjach przekłada się na wystąpenie nowotworu.
Terapia hormonalna, w jakim celu się stosuje?
Terapia ta ma na celu zatrzymanie lub spowolnienie rozwoju niektórych typów nowotworów. Należą do nich nowotwory piersi, prostaty, niektóre nowotwory ginekologiczne i tarczycy. Terapię hormonalną stosuje się w leczeniu wyłącznie nowotworów powstających w narządach i tkankach, a ich regulacja odbywa się za pomocą hormonów.
Terapię tą zazwyczaj podaje się w połączeniu z innymi metodami leczenia. Można ją stosować w celu zmniejszenia guza przed zabiegiem chirurgicznym, jako terapia neoadjuwantowa i adjuwantowa.
Terapia uzupełniająca w celu kontrolowania lub spowolnienia wzrostu komórek nowotworowych.
Terapię hormonalną stosuje się też samodzielnie – jako leczenie główne lub w połączeniu z innymi rodzajami leczenia: chirurgią, radioterapią, chemioterapią.
W przypadku niektórych typów nowotworów można zastosować terapię hormonalną w celu:
Zmniejszenia poziomu hormonów w organizmie (estrogen, u kobiet) chorych na raka piersi
Hamowania działania narządu wytwarzającego hormon
Blokowania produkcji hormonów
Zatrzymania wpływu hormonów na wzrost komórek nowotworowych
Zapobiegania uwalnianiu lub działaniu dodatkowych hormonów stymulujących androgeny (kastracja chemiczna), które są stosowane w leczeniu raka prostaty.
Przy jakich nowotworach stosuje się terapię hormonalną?
Metodę tę stosuje się głównie w leczeniu:
Raka prostaty
Raka piersi – według opinii lekarzy około 70% przypadków raka piersi można leczyć hormonami
Raka tarczycy
Terapię hormonalną stosuje się czasami w przypadku raka macicy i raka trzonu macicy (rak endometrium).
Metodę tę wykorzystuje się także w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych (NET).
Sprawdź, jak diagnozuje się nowotwory
Terapia hormonalna- rodzaje
Hormonoterapia oddziałuje selektywnie na procesy regulujące funkcje określonych narządów, wyłączając pewne ogniwo w łańcuchu reakcji, co może skutkować pobudzeniem aktywności docelowych tkanek.
Istnieją dwie główne kategorie terapii hormonalnej:
Terapie zatrzymujące produkcję hormonów powodujących rozwój nowotworu oraz
Terapie zmieniające zachowanie tych hormonów.
Terapię hormonalną można podawać na różne sposoby:
Przyjmować doustnie (tabletki). Można stosować w domu.
Podawać domięśniowo. Wykonuje się w przychodni, szpitalu lub w gabinecie lekarskim.
Podawać podskórnie lub wszczepiać pod skórę, (zwykle w udo lub brzuch). Wykonuje się zazwyczaj w przychodni, szpitalu lub w gabinecie lekarskim.
Może obejmować chirurgiczne usunięcie narządów lub gruczołów wytwarzających hormony. Leczenie chirurgiczne wykonuje się w szpitalu.
Terapia hormonalna- plusy
Terapia hormonalna nie powoduje bezpośredniego uszkodzenia wszystkich narządów i tkanek organizmu, jest dość dobrze tolerowana.
W wielu sytuacjach (na przykład w przypadku raka tarczycy) wymagane jest stosowanie leków hormonalnych przez całe życie. Nie wpływa to w żaden sposób na jakość życia, a wręcz przeciwnie, jest konieczne do jego utrzymania.
Terapia hormonalna- minusy
Stosowanie hormonoterapii wymaga zrównoważonego podejścia i dokładnych badań immunohistochemicznych.
Wybór metody leczenia może zależeć nie tylko od hormonalnej zależności nowotworu, ale także od wielu czynników, takich jak stopnia zaawansowania choroby, chorób współistniejących, kondycji organizmu itp.
Konsekwencje terapii hormonalnej będą zależeć od tego, jakie hormony zostaną podane.
Terapia hormonalna może obejmować poniższe skutki uboczne, takie jak:
Bóle głowy, nocne poty, ból stawów, bóle kości, sztywność stawów, uderzenia gorąca, nudności i wymioty, wysypki skórne, zwiększone ryzyko zakrzepów krwi i udaru mózgu, zwiększone ryzyko niektórych chorób serca, zaćma, zmiany nastroju, utrata libido, utrata gęstości kości, utrata sił, udar lub przypadek naczyniowo-mózgowy, osteoporoza, rozwój niewydolności serca.
Terapia hormonalna u kobiet może obejmować działania niepożądane również takie, jak:
Rozwój raka macicy,
Początek menopauzy,
Suchość pochwy
Tkliwość piersi
Zaburzone cykle menstruacyjne
Zwiększone ryzyko raka endometrium (macicy).
Aby uzyskać więcej informacji na temat terapii hormonalnej i jej skutków ubocznych, porozmawiaj z lekarzami, aby odpowiednią podjąć decyzję. Dobrym sposobem jest uzyskanie informacji od różnych, niezależnych lekarzy.
Terapia hormonalna, czy odpowiednia dieta jest ważna?
Leczenie nowotworu jest bardzo odpowiedzialną i wyczerpującą terapią. Przyjmowane leki mają w większości działanie niepożądane. W związku z tym potrzebna jest odpowiednia dieta, która w indywidualny sposób zostanie dobrana. Najlepszym wyjściem będzie udanie się do dobrego dietetyka, który zajmuje się ustaleniem odpowiedniej diety biorąc pod uwagę stan organizmu, przyjmowane leki, przebytą operację, współistniejące choroby (jeśli są), a także wiele innych czynników. To co jemy ma bardzo duży wpływ czy będziemy zdrowi i czy leczenie przyniesie zamierzone efekty. Nie radzę na własną rękę jeść, jak do tej pory. Choroba nowotworowa także wymaga zmiany żywienia. Są sposoby żywienia, które przyspieszą powrót do zdrowia.
Terapia hormonalna, jak długo trwa?
Lekarze nie potrafię jednoznacznie określić, ponieważ czas trwania terapii zależy od jej skuteczności, a także nasilenia skutków ubocznych.
Częstotliwość stosowania i czas trwania terapii hormonalnej raka, zależą od wielu czynników:
Typu nowotworu
Stadium choroby
Ryzyka nawrotu choroby
Skutków ubocznych, które występują w trakcie terapii.
Leczenie hormonalne może być codzienne, comiesięczne lub w razie potrzeby. Na przykład w przypadku niektórych typów raka piersi można stosować terapię hormonalną zapobiegawczą, mająca na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu nowotworu po radykalnym leczeniu. Leczenie takie może trwać nawet parę lat lub dłużej. Po leczeniu raka tarczycy terapia hormonalna często staje się częścią codziennego życia danej osoby na całe życie.
Przydatne linki
Dowiedz się o diecie wspomagającej leczenie raka
Tekst: