pasek8

Wyszukiwarka obiektów
A A A

Złamanie kręgosłupa u seniorów, jak rozpoznać co robić?

 

zlamanie kregoslupa u seniorow jak rozpoznac co robicZłamanie kompresyjne kręgosłupa to jeden z najpoważniejszych urazów i są dość częste. Jest to uraz kręgosłupa, w wyniku którego dochodzi do ucisku trzonów kręgów, co powoduje uszkodzenie kanałów kręgowych odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowego, a także krzyżowego i guzicznego ( końcowy odcinek).

Można to określić, jako naruszenie integralności jednego lub więcej kręgów w wyniku wady więzadeł, mięśni, krążków międzykręgowych, korzeni i rdzenia kręgowego w wyniku nagłych ruchów kręgosłupa, upadków czy kontuzji. Kości kręgosłupa są podatne na urazy i zmiany zwyrodnieniowo-dystroficzne, w których wzrasta nacisk na kręgi i krążki międzykręgowe. Kręgi są w stanie wytrzymać znaczne obciążenia, krążki międzykręgowe zapewniają mobilność i amortyzację całego kręgosłupa.  Jednak, jak każdy element szkieletu, kręgi mają tak zwaną „krawędź wytrzymałościową”.  Kręgosłup składa się z pojedynczych kości - kręgów, które są połączone więzadłami, stawami międzykręgowymi i chrząstkami. W przestrzeni pomiędzy nimi znajduje się rdzeń kręgowy. Segmenty przedni i tylny mają w przybliżeniu równą wysokość i tworzą kształt cylindryczny. Złamanie kręgosłupa powoduje silny nacisk, ucisk na kręgi, i jest określane, jako tzw.  złamanie kompresyjne kręgosłupa.

Warto zaznaczyć, że w przypadku uszkodzenia rdzenia kręgowego rozwija się paraliż. W przypadku ucisku korzeni nerwowych i zniszczenia krążka międzykręgowego rozwija się zapalenie korzonków nerwowych i osteochondroza pourazowa.

 

Złamanie kręgosłupa u seniorów- rodzaje złamań

Złamania różnią się w zależności od strony urazu i wyróżniamy 

Stabilne złamania kompresyjne kręgosłupa. Przy stabilnym złamaniu uszkodzona jest tylko przednia lub tylna część kręgu (kręgosłup pozostaje stabilny).

Niestabilne złamanie wpływa zarówno na tylną, jak i przednią część kręgu, co może prowadzić do jego przemieszczenia.

Wieloodłamowe złamanie kręgosłupa, jest najbardziej niebezpieczne, ponieważ w tym przypadku części kości może przesunąć się do przodu i uszkodzić rdzeń kręgowy.

Pacjent z tą patologią w większości odczuwa ból i nie może poruszać się w uszkodzonym obszarze, ale są przypadki kiedy osoba po przebytym urazie przez dłuższy czas nie odczuwa dyskomfortu lub bólu. Po jakimś czasie w wyniku upadku np. ze schodów ból może promieniować do bioder co daje na pierwszy rzut oka błędną diagnozę. W niektórych przypadkach złamanie kręgosłupa rozwija się stopniowo (tkanka kostna kręgu zostaje zniszczona), ponieważ objawy kliniczne są słabe. Dlatego ważne, aby jak najszybciej udać się do lekarza ortopedy traumatologa, który na podstawie wywiadu i badań ustali przyczynę dolegliwości.

 

Złamanie kręgosłupa u seniorów- przyczyny 

Przyczyną   złamania  kompresyjnego kręgosłupa może być wiele powodów. Niektóre z nich zostały wymienione.     

Skok lub upadek, upadek z wysokości na pośladki, z drabiny, z roweru,  krzesła, schodów w domu,  wyniku wypadku samochodowego, przy jeździe na nartach,  itp. Taka osoba  najprawdopodobniej może doznać urazu jednego lub więcej kręgów.

Nagłe ruchy, uszkodzenie kręgosłupa  może nastąpić także w wyniku nagłego zgięcia, skręcenia, uderzenia w plecy oraz w wyniku chorób takich jak np. osteoporoza (jest to utrata masy kostnej powodująca osłabienie i łamliwość kości).

Osteoporoza i inne patologie, kiedy u pacjenta występuje jakaś patologia kręgosłupa, złamanie kompresyjne można uzyskać przy minimalnym uderzeniu, na przykład poprzez ostre pochylenie się do przodu, dzieje się tak dlatego, że tkanka kostna staje się cieńsza i bardziej łamliwa. Osteoporoza jest najczęstszą przyczyną złamań patologicznych. Inną przyczyną są naczyniaki krwionośne i przerzuty nowotworów złośliwych w tkance kostnej.

Nietypowe objawy. Osoba ze złamanym kręgosłupem w większości odczuwa ból i nie może poruszać się w uszkodzonym obszarze, ale są także przypadki kiedy osoba po przebytym urazie przez dłuższy czas nie odczuwa dyskomfortu czy nawet bólu. Po jakimś czasie w wyniku upadku np. ze schodów ból może promieniować do bioder co daje na pierwszy rzut oka błędną diagnozę. Dlatego najlepiej jak najszybciej wykonać RTG kręgosłupa. 

W niektórych przypadkach złamanie kręgosłupa rozwija się stopniowo (tkanka kostna kręgu zostaje zniszczona), ponieważ objawy kliniczne są słabe. Dlatego ważne, aby jak najszybciej udać się do lekarza ortopedy traumatologa, który na podstawie wywiadu i badań ustali przyczynę dolegliwości.

 

Złamanie kręgosłupa w różnych odcinkach, jakie konsekwencje i objawy

Złamanie odcinka szyjnego

Uszkodzenie okolicy szyjnej, może wystąpić w wyniku:

ostrego uderzenia w szyję, niezręcznego skakania na główkę, nurkowania, wypadku drogowego lub z innych przyczyn. 

Osoba ze złamanym kręgosłupem szyjnym może mieć następujące objawy:

Odczuwa ból głowy, szyi i kończyn górnych (rąk) włącznie z utratą czucia w kończynach górnych. Mogą wystąpić  nudności, wymioty,  zawroty głowy, niewyraźne widzenie, szum w uszach, trudności w oddychaniu i połykaniu, zaburzenia ruchów kończyn górnych i dolnych, a także może nastąpić utrata przytomności.

W odcinku szyjnym kręgosłupa znajduje się 7 kręgów. Konsekwencje złamania odcinka szyjnego kręgosłupa są najpoważniejsze w skutkach i w tym przypadku częściej ulega uszkodzeniu rdzeń kręgowy. 

Uszkodzenie rdzenia kręgowego może prowadzić do całkowitego paraliżu lub śmierci.

Jest to najniebezpieczniejszy rodzaj urazu. Odbudowa kręgosłupa i łagodzenie bólu po złamaniu przeprowadzana jest najczęściej w warunkach szpitalnych. Pacjent będzie musiał przejść długi cykl leczenia i rehabilitacji po złamaniu kompresyjnym kręgosłupa szyjnego.

 

Złamanie kręgosłupa piersiowego

Kręgosłup piersiowy składa się z 12 kręgów, które znajdują się pomiędzy szyją a dolną częścią pleców. Do złamania odcinka piersiowego może dojść na skutek urazu, silnego ucisku na kręgosłup lub zmian zwyrodnieniowych. W zależności od liczby uszkodzonych kręgów złamania mogą być pojedyncze lub wielokrotne.

Objawy kliniczne  wskazujące na złamanie kompresyjne kręgosłupa piersiowego to:

Trudności w czynności serca (arytmia, tachykardia), ból serca, ból w odcinku piersiowym kręgosłupa (w okolicy między łopatkami), drętwienie kończyn górnych,  trudności w oddychaniu, skrzywienie kręgosłupa (kifoza), problemy z połykaniem.

Rdzeń kręgowy jest uszkodzony w okolicy klatki piersiowej, pojawia się osłabienie kończyn górnych i dolnych. 

W poważnych uszkodzeniach kręgosłupa może rozwinąć się paraliż obszaru ciała poniżej strefy uszkodzenia.

Leczenie złamań kompresyjnych i patologicznych kręgosłupa piersiowego powinna nastąpić natychmiast, ponieważ uszkodzenie w tym odcinku wpływa na narządy wewnętrzne, które są w klatce piersiowej. Rehabilitacja po złamaniu odcinka piersiowego kręgosłupa trwa kilka miesięcy. Jest to złożony uraz, który wymaga znacznego wysiłku lekarza i osoby chorej.

 

Złamanie kręgosłupa, a kręgi lędźwiowe

Do złamania  kręgosłupa lędźwiowego dochodzi najczęściej na skutek wypadku drogowego, upadku z wysokości lub skoku. W takich przypadkach często cierpi kręgosłup lędźwiowy. Kręgosłup w części lędźwiowej zbudowany jest z 5 kręgów, które mogą ulegać uszkodzeniom pojedynczo lub wielokrotnie. Złamanie kompresyjne kręgosłupa powstaje w wyniku silnego nacisku (ucisku) na kręgi. 

 

Można wyróżnić stabilne i niestabilne złamania kompresyjne kręgosłupa.

Stabilne złamanie, uszkodzona jest tylko przednia lub tylna część kręgu. Po urazie nie przesuwa się, a kręgosłup pozostaje stabilny. 

Niestabilne złamanie wpływa to zarówno na tylną, jak i przednią część kręgu, co może prowadzić do jego przemieszczenia. 

Złamanie wieloodłamowe kręgów lędźwiowych. Najbardziej niebezpieczne jest złamanie wieloodłamowe kręgosłupa, ponieważ w tym przypadku części kości mogą przesunąć się do przodu i uszkodzić rdzeń kręgowy.

Sprawdź, co to jest kość guziczna

 

Co może przyczynić się do złamania kręgosłupa?

Występują różne problemy zdrowotne, które mogą przyczynić się  do złamania kręgosłupa lędźwiowego i są to:

Różne choroby układu mięśniowo-szkieletowego (osteochondroza, zapalenie korzonków nerwowych, osteoporoza). W obecności zmian zwyrodnieniowo-dystroficznych tkanka kostna traci normalną wytrzymałość i ulega zniszczeniu. W niektórych przypadkach złamanie kręgosłupa rozwija się stopniowo (tkanka kostna kręgu zostaje zniszczona), a pacjent przez długi czas nie konsultuje się z lekarzem, ponieważ objawy kliniczne są niezauważalne. Takie jest niebezpieczeństwo patologii zwyrodnieniowo-dystroficznych, a  ich leczenie rozpoczyna się na późniejszych etapach, kiedy wyleczenie osoby chorej jest dość trudne.

 

W przypadku złamania odcinka lędźwiowego kręgosłupa mogą wystąpić następujące objawy:

Silny, ostry ból;

Drętwienie dolnej części ciała;

Upośledzona funkcja motoryczna kończyn dolnych;

Dysfunkcja jelit (po złamaniu u pacjentów może rozwinąć się paralityczna niedrożność jelit, gdy nie ma wypróżnień, brzuch staje się bardzo boleśnie wzdęty, pojawiają się nudności i wymioty);

Paraliż dolnej części ciała.

Rehabilitacja po złamaniu kręgosłupa lędźwiowego wymaga dużo wysiłku i czasu. Czas trwania i intensywność rehabilitacji będzie zależeć od stopnia uszkodzenia kręgosłupa. Aby uzyskać pełny powrót do zdrowia, może być wymagany więcej niż jeden cykl rehabilitacji.

 

Komplikacje

Ryzyko powikłań wzrasta w przypadku złamań kompresyjnych 2. i 3. stopnia. W dotkniętych obszarach kręgosłupa rozwija się wzmożona ruchomość, co prowadzi do nasilenia się  bólu zarówno podczas ruchu, jak i spoczynku. Do długoterminowych konsekwencji złamania kompresyjnego kręgosłupa zalicza się przyspieszenie procesów zwyrodnieniowych krążków międzykręgowych, co zwiększa ryzyko osteochondrozy, wypukłości i przepuklin. Jeżeli kręgi nie są prawidłowo zrośnięte, może dojść do kifotycznego skrzywienia kręgosłupa (skrzywienia w płaszczyźnie przednio-tylnej) i   powstania garbu.

 

Złamanie kręgosłupa, jak dobrze zdiagnozować?

Złamanie kompresyjne kręgosłupa należy odróżnić od uszkodzenia mięśni, więzadeł, wyrostków kręgowych i krążków międzykręgowych, ale trzon kręgu pozostaje nienaruszony.

Etapy diagnozowania złamania kompresyjnego kręgosłupa powinny zawierać , jak najwięcej badań. Są złamania, które mogą dawać mylące objawy.  Jednym z takich mylących objawów może być ból w biodrach, a nie kręgosłupie, mimo że kręgi w  kręgosłupie są złamane.

Najlepszym wyjściem jest udanie się do lekarza sportowego (ortopeda i traumatolog). Specjaliści w takich ośrodkach (najczęściej prywatnych) mają szerszą wiedzę i duże doświadczenie.  Zaoszczędzi to niepotrzebnego bólu, a rekonwalescencja będzie prawidłowo przeprowadzona. Do takiego specjalisty najlepiej udać się już ze zdjęciem RTG obszaru, w którym odczuwa się dyskomfort lub całego kręgosłupa.

 

Lekarze sportowi najczęściej przeprowadzają wnikliwą diagnostykę, która zawiera:

Badanie palpacyjne (sprawdzenie stanu mięśni, określenie obecności/braku ruchomości i wrażliwości stawów. Już takie badanie określa w jakim obszarze może wystąpić problem.

Konsultacje z traumatologiem i lekarzami innych specjalności, neurologiem, neurochirurgiem, badanie dolegliwości pacjenta i historie choroby i innych chorób.Takie badania zleca lekarz, jeśli jest taka potrzeba.

Identyfikacja przeciwwskazań u pacjenta.

RTG, konieczne jest wykonanie RTG kręgosłupa w dwóch pozycjach, czołowej i bocznej. Najlepiej będzie widoczna patologia  z projekcji bocznej. Zdjęcie rentgenowskie wykaże zmniejszenie wysokości kręgów i ich klinową deformację.

RM (rezonans magnetyczn) w razie potrzeby lekarz zleca wykonanie rezonansu magnetycznego (RM) kręgosłupa  w przypadku pojawienia się objawów neurologicznych.

TK (tomografia komputerowa) bada się tylko uszkodzoną część kręgosłupa. Ale jeśli jest to wskazane, można przeskanować cały kręgosłup.

Badania laboratoryjne, potrzebne,  aby sprawdzić stany zapalne (CRP, OB., ASO i inne).

Inne badania, lekarz specjalista może zlecić jeszcze inne badania w zależności od potrzeby.

 

Taktykę postępowania z pacjentem dobiera się  zawsze indywidualnie, biorąc pod uwagę cechy ciała pacjenta i charakter urazu. W przypadku stabilnych, niepowikłanych złamań kompresyjnych preferowane jest leczenie nieoperacyjne. Natomiast w poważnych złamaniach często wskazana jest interwencja neurochirurgiczna.

 

Przydatne linki

Zwyrodnienia kręgosłupa, jak zdiagnozować problem i co robić?

 

Tekst:

Data utworzenia: 23 pazdziernik 2023 
J. Zielska