Stawianie pijawek to metoda leczenia i zapobiegania różnym chorobom za pomocą pijawek lekarskich. Technologia ta była stosowana setki lat temu i od tego czasu nie straciła na aktualności. 

Podczas ukąszenia pijawka uwalnia do ludzkiej krwi ponad dwieście substancji biologicznie czynnych, które mają korzystny wpływ na organizm. Technikę tę stosuje się jako uzupełnienie klasycznej terapii. 

Jak działa hirudoterapia na osoby starsze?

Podstawą terapeutycznego działania hirudoterapii jest ślina pijawki, która zawiera dużą ilość substancji biologicznie czynnych. Należą do nich inhibitory hirudyny (działanie przeciwzakrzepowe), trypsyny (materiał budulcowy i odżywczy w tkankach) i plazminy (rozkłada białka krwi wchodzących w skład  skrzepu), inhibitory alfa-chymotrypsyny, chymozyny, subtylizyny, inhibitory czynnika krzepnięcia krwi  i kalikreiny osocza krwi, a także wysoce specyficzne enzymy – hialuronidaza, destabilaza (działanie przeciwbakteryjne, a także pobudza wzrost komórek), apyraza (zmniejsza lepkość krwi), kolagenaza (leczy choroby skóry i tkanek łącznych). Wszystkie te substancje „podawane” przez pijawki mają wysoce leczniczy wpływ na osoby starsze, które borykają się z różnymi chorobami.  Ślina pijawki zawiera także substancje histaminopodobne i szereg innych związków. Głównym składnikiem jest hirudyna (działanie przeciwzakrzepowe). Hialuronidaza to enzym, który pozwala substancjom aktywnym wniknąć w głąb tkanek organizmu do 10 cm, niszczy także tkankę łączną, przez co sprzyja likwidacji blizn.

Leczenie pijawkami działa na poziomie mikrokrążenia i składa się z  głównych czynników takich jak:

Działanie biologiczne-  liczne substancje zawarte w ślinie pijawki wpływają  bardzo korzystnie i leczniczo na stan organizmu.

Działanie mechaniczne odbywa się na zasadzie leczniczego upuszczania krwi np. przy czerwienicy (rodzaj nowotworu krwi), gdzie coraz częściej osoby starsze, ale i młode zapadają na tę chorobę. W leczeniu szpitalnym upuszcza się gęstą krew i podaje leki która jest niebezpieczna ponieważ może doprowadzić do zatorów. Pijawka wypija pewną ilość krwi, co powoduje lepszy przepływ krwi, naczynia krwionośne zostają uwolnione, a ciśnienie krwi normalizuje się. Nowy przepływ krwi dostarcza tlen i składniki odżywcze do miejsca zapalenia, które jest częstą przyczyną poważnych chorób, na które zapadają osoby starsze. Dzięki temu obrzęk zostaje złagodzony, a ból ustępuje. Działanie hirudyny (głównego enzymu pijawki) następuje przez kolejne 3 miesiące po zabiegu. W tym czasie skrzepy krwi rozpuszczą się, a krew się odmłodzi. 

Hirudoterapia (stawianie pijawek) ma działanie refleksogenne, przeciwzakrzepowe, trombolityczne, przeciw niedokrwieniu, przeciw niedotlenieniu, hipotensyjne, immunostymulujące, przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwmiażdżycowe, regeneracyjne, powoduje obkurczanie narządów wewnętrznych, działa ochronnie przeciwzakrzepowo, likwiduje zaburzenia mikrokrążenia. 

Osoby starsze- korzyści i szkody z hirudoterapii

Zaletą pijawek jest to, że podczas jednego zabiegu do organizmu zostaje wstrzykniętych ok. 200 substancji bioaktywnych.

Plusy z postawienia pijawek (hirudoterapia) są następujące:

Przywrócenie krążenia krwi w tkankach i narządach, eliminacja ryzyka zakrzepicy, działanie bakteriobójcze i przeciwzapalne, dostarczanie do tkanek składniki odżywcze i tlen, eliminacja obrzęków, poprawa pracy serca, normalizacja ciśnienia krwi, normalizacja cholesterolu, efekt drenażu limfatycznego, poprawa odporności, normalizacja metabolizmu, działanie przeciwbólowe w miejscu ukąszenia i na całym ciele. W związku z pozytywnym działaniem pijawek na osoby starsze, jak i młodsze coraz częściej hirudoterapia jest zalecana przez dobrych lekarzy, jako środek wspomagający leczenie.

Minusy takiej terapii, mogą spowodować u niektórych osób działania niepożądane. Wiele zależy od sposobu ich aplikowania (stawiania) w odpowiednie miejsca i specyficznej budowy, dlatego mogą wystąpić następujące zagrożenia:

• Substancje czynne mogą podrażniać skórę, ślina pijawki zawiera enzymy rozrzedzające krew, dlatego rany przez pewien czas krwawią (należy zabezpieczyć się przed tym po zabiegu), najlepiej podczas rozmowy z terapeutą przed zabiegiem należ dopytać, jak zabezpieczyć zwłaszcza osoby starsze i chore. 
• W przewodzie pokarmowym pijawki znajduje się bakteria, która chroni ją przed infekcją podczas ssania „chorej” krwi, a u ludzi bakteria ta może powodować zatrucia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i choroby błon śluzowych. 

Przy jakich chorobach osoby starsze mogą stawiać pijawki?

Hirudoterapia (stawianie pijawek) zapewnia dobry efekt terapeutyczny w przypadku chorób różnych narządów i układów. Najczęściej zaleca się stawianie pijawek przy następujących chorobach:

• układ mięśniowo-szkieletowy: osteochondroza i jej powikłania, stany zapalne, zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza), następstwa urazów, zapalenie mięśni;
• serce i naczynia krwionośne: choroba niedokrwienna serca we wszystkich jej objawach, konsekwencje zawału serca, żylaki, zakrzepowe zapalenie żył, na które często cierpią osoby starsze;
• układ nerwowy: zapalenie korzeni nerwów, zapalenie nerwu, polineuropatia (osłabienie mięśni, drętwienie, ból i zaburzenia czucia), konsekwencje udaru itp.;
• układ moczowo-płciowy: odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie gruczołu krokowego, gruczolak prostaty, procesy zapalne i zrosty w macicy, mięśniaki,  przydatki, niepłodność;
• płuca: przewlekłe zapalenie oskrzeli, niewydolność oddechowa, następstwa zapalenia płuc;
• przewód pokarmowy: przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, wrzody żołądka, hemoroidy coraz częściej dotyka osoby starsze;
• skóra: czyrak, łuszczyca, neurodermit (wysypka, swędzenie), egzema.
• Choroby chirurgiczne: profilaktyka nacieków pooperacyjnych, zakrzepica, obrzęk limfatyczny;
• oko: zaćma, jaskra, procesy zapalne;
• Choroby układu hormonalnego: zespół menopauzalny, nadczynność, niedoczynność tarczycy, zapalenie tarczycy, otyłość.

Kurację pijawkami stosuje się w ramach kompleksowej terapii chorób, a także w okresie rekonwalescencji po nich, aby przyspieszyć ten proces, a osoby starsze w szczególności mogły wrócić do zdrowia.

Przeciwwskazaniami do hirudoterapii (stawianie pijawek) są:

• Ciężka niedokrwistość (niska hemoglobina);
• wszelkie schorzenia, którym towarzyszy zwiększone ryzyko krwawień (hemofilia, skaza krwotoczna);
• nowotwory złośliwe;
• niskie ciśnienie krwi;
• gruźlica;
• zatrucie alkoholem lub narkotykami;
• zaburzenia psychiczne;
• podwyższona temperatura ciała o niezidentyfikowanej przyczynie;
• nietolerancja składników śliny pijawek lub utrzymująca się niechęć do tych stworzeń. 

Osoby starsze, jak powinny się przygotować do zabiegu?

Przygotowanie do zabiegu hirudoterapii (stawianie pijawek) rozpoczyna się od wizyty u lekarza czy naturoterapeuty, który ustala, czy pacjent ma wskazania do zabiegu oraz ustala czas trwania leczenia. Należy pamiętać, że dzień przed każdą sesją należy powstrzymać się od picia alkoholu, a w dniu wizyty nie brać prysznica, nie nakładać na skórę żadnych kosmetyków (perfum i dezodorantów) oraz nie palić papierosów czy fajki. Umawiając się z gabinetem na zabieg, należy dokładnie zapytać, jak się zabezpieczyć i z czym się można liczyć po zabiegu, aby nie zostać zaskoczonym.

Jak wygląda zabieg stawiania pijawek?

Podczas pierwszego zabiegu  wykonywany jest test alergiczny. Umieszcza się 1-2 pijawki i obserwuje reakcję pacjenta. Jeżeli nie zostaną, stwierdzone skutki uboczne można stawiać pijawki. Hirudoterapeuta dobiera biologicznie aktywne punkty do stawiania pijawek w zależności od schorzeń, jakie mają osoby starsze. Pijawka zostaje przyłożona do skóry i zostaje niemal natychmiast zassana. W momencie ukąszenia pacjent może odczuwać lekki ból, który ustępuje w ciągu minuty dzięki składnikom znieczulającym zawartymi w ślinie pijawki. Zabieg trwa ok. 20-30 minut, a nawet do godziny. Czas ten zależy od stanu pacjenta. W większości przypadków Hirudoterapeuta czeka, aż pijawka samoistnie odpadnie, jednak w niektórych przypadkach zostaje ona wcześniej usunięta. Miejsce ukąszenia zazwyczaj lekko krwawi przez kilka godzin po zabiegu, a czasami nawet do jednego dnia. Rany najlepiej zakryć jałowymi opatrunkami (z apteki) i zabezpieczyć odpowiednimi podkładami (z apteki) i ręcznikiem. Należy zachować szczególną ostrożność, aby nie doszło do zakażenia.

Historia hirudoterapii (hirudo -pijawka)

Stawianie pijawek sięga ponad dwóch tysięcy lat. Pijawki stosowano w leczeniu w starożytnej Grecji, Indiach, Chinach i Egipcie. Już w średniowieczu odkryto, że pijawki pomagają w walce z otyłością. Rozkwit hirudoterapii przypadł na przełom XVIII i XIX wieku. Stosowano go w leczeniu niemal wszystkiego. W tym okresie zaczęto hodować pijawki na skalę przemysłową i eksportować je między krajami. Pijawki sprzedawano we wszystkich aptekach, które kupowały osoby starsze, jak i młode. Za pomocą pijawek leczono problemy z sercem, zawroty głowy, duszność i niepłodność. 

Lekarze uważali, że główną „mocą” pijawek jest efekt upuszczania krwi. Dopiero w latach 90 XX wieku naukowcy udowodnili, że odpowiada ona nie tylko za gojenie. Głównym czynnikiem leczniczym jest ślina pijawki, która zawiera substancje bioaktywne o unikalnych właściwościach. Naukowcom nie udało się do tej pory zsyntetyzować podobnej substancji, choć na badania i prace nad jej stworzeniem w Anglii, Izraelu i USA przeznaczono setki milionów dolarów. Nawet technologie inżynierii genetycznej nie pomagają. Pijawka jest oficjalnie uznana za lek w niektórych krajach. We wszystkich krajach świata hirudoterapię stosuje się w leczeniu i profilaktyce wielu chorób, a główną zaletą tej techniki jest ogólna poprawa bez powikłań. Dlatego osoby starsze w szczególności mogą za zgodą lekarza lub naturoterapeuty stosować tę terapię na wiele schorzeń.